Polifonia w pianinie cyfrowym — 64, 128 czy 256 głosów? Czy to ma znaczenie?

Polifonia to jeden z tych parametrów, które widnieją w każdej tabelce, a mało kto potrafi powiedzieć, co dokładnie oznaczają. Sprzedawcy chętnie podkreślają wyższą liczbę, kupujący kiwają głową — i na tym rozmowa się kończy.

Warto to rozumieć, bo jest to parametr, który przy jednych zastosowaniach nie ma żadnego znaczenia, a przy innych decyduje o tym, czy dźwięki zaczną znikać w trakcie gry.

Czym jest polifonia

Polifonia to maksymalna liczba dźwięków, które instrument potrafi wytwarzać jednocześnie. Nie chodzi o liczbę klawiszy, które możesz nacisnąć, tylko o liczbę brzmiących próbek, jakie procesor utrzymuje w tym samym momencie.

I tu pojawia się pierwsze nieporozumienie: skoro mam dziesięć palców, to po co mi 128 głosów?

Dlaczego dziesięć palców zużywa znacznie więcej niż dziesięć głosów

Bo dźwięk nie kończy się w chwili puszczenia klawisza. Głosy zużywają się na kilka sposobów naraz.

Pedał sustain

To główny konsument polifonii. Kiedy trzymasz pedał, wszystkie zagrane dźwięki wybrzmiewają dalej — także te, z których palce już dawno zeszły. Przy pasażu z pedałem potrafi jednocześnie brzmieć kilkadziesiąt dźwięków.

Brzmienia stereofoniczne

Wiele brzmień fortepianu jest próbkowanych w stereo. Jeden naciśnięty klawisz zużywa wtedy dwa głosy, nie jeden.

Warstwy brzmień

Funkcja Dual, czyli nałożenie dwóch barw na tę samą klawiaturę — na przykład fortepian ze smyczkami — podwaja zużycie. W połączeniu ze stereo jeden klawisz może zająć cztery głosy.

Akompaniament i metronom

Automatyczny akompaniament to kolejne instrumenty grające równolegle. Każdy z nich również zużywa głosy.

Ile więc realnie potrzeba

Prosty rachunek dla typowej sytuacji: grasz utwór z pedałem, brzmieniem stereofonicznym fortepianu, w gęstszej fakturze. Dziesięć palców, brzmienie stereo, wybrzmiewające wcześniejsze dźwięki — spokojnie przekraczasz 60 głosów.

Stąd praktyczne progi:

• 64 głosy — wystarczy do prostego grania bez pedału i bez nakładania barw. Przy intensywnym pedalizowaniu może zabraknąć.
• 128 głosów — komfortowy poziom do nauki i domowego grania, także z pedałem i akompaniamentem.
• 192 lub 256 głosów — zapas dla gęstej faktury, warstwowania brzmień i pracy z podkładami.

Jak poznać, że zabrakło głosów

Objaw jest charakterystyczny i łatwo go rozpoznać, gdy się wie, czego szukać: najstarsze dźwięki cichną przedwcześnie. Grasz z pedałem, budujesz brzmienie, a wcześniejsze nuty znikają, mimo że powinny jeszcze wybrzmiewać.

Instrument nie zawiesza się ani nie zniekształca — po prostu „obcina" najstarszy dźwięk, żeby zwolnić głos dla nowego. To normalne zachowanie, nie usterka.

Jeśli nigdy tego nie słyszałeś przy swoim graniu, polifonia Twojego instrumentu jest wystarczająca.

Czy warto dopłacać za wyższą polifonię

Zależy od tego, jak grasz.

Nie ma to większego znaczenia, jeśli uczysz się od podstaw, grasz melodie i proste akompaniamenty, korzystasz z pedału oszczędnie.

Ma znaczenie, jeśli grasz romantyczny repertuar z rozbudowaną pedalizacją, lubisz nakładać barwy funkcją Dual albo pracujesz z akompaniamentami i podkładami jednocześnie.

Uczciwie natomiast trzeba powiedzieć, że polifonia jest daleko za klawiaturą i układem dźwiękowym w kolejności rzeczy, na które warto wydać pieniądze. Instrument z lepszą mechaniką i skromniejszą polifonią jest lepszym zakupem niż odwrotnie.

Na co zwrócić uwagę zamiast tego

Przy wyborze pianina do nauki znacznie ważniejsze są:

• mechanika klawiatury — ważona młoteczkowa jak w V9N i V10NB, czy półważona jak w V5N,
• moc i jakość nagłośnienia — 2 × 12 W z procesorem DSP 16 × 24 bit w modelach V9, V10 i V11 wobec 2 × 10 W w V5,
• pełna pedalnica z sustainem, softem i sostenuto,
• wyjścia słuchawkowe — dwa w wyższych modelach.

Podsumowanie

Polifonia to zapas mocy procesora, nie liczba palców. Zużywają ją pedał, brzmienia stereofoniczne i nakładane barwy, dlatego liczby rzędu 64 czy 128 nie są przesadzone. Dla ucznia i domowego grania to jednak parametr drugoplanowy — o jakości instrumentu decyduje przede wszystkim to, jak pracuje klawiatura.

Specyfikacje wszystkich modeli znajdziesz w dziale pianina cyfrowe.